Plac Piłsudskiego [dawniej sobór pw. św. Aleksandra Newskiego]

Plac Piłsudskiego [dawniej sobór pw. św. Aleksandra Newskiego]

 

Przez kilkaset lat jego istnienia wielokrotnie zmieniała się zabudowa wokół placu, jednak był taki moment, że wybudowano coś na samym jego środku. A był to sobór pw. św. Aleksandra Newskiego.

02

 

Dla lepszej orientacji umieściłem poniżej zdjęcie z samolotu. Widać tam zarówno nieistniejący Pałac Saski, jak i olbrzymi sobór prawosławny.

01

 

Zdjęcie to często jest elementem pytań konkursowych typu „gdzie to zostało zrobione”. Trzeba przyznać, że, mimo że przedstawiony jest na nim znany fragment miasta, na pierwszy rzut oka mało kto będzie w stanie rozpoznać to miejsce. I od tego właśnie zdjęcia rozpoczęła się moja fascynacja starą Warszawą. Nagle dowiedziałem się, że na Placu Piłsudskiego stał taki wielki budynek, a obok stał Pałac Saski, którego pozostałością jest dziś Grób Nieznanego Żołnierza. Dziś, poza kilkoma budynkami widocznymi na Krakowskim Przedmieściu i poza Domem Bez Kantów, żaden z pokazanych na tym zdjęciu budynków nie istnieje. Warto zwrócić uwagę m.in. na ciąg kamienic tworzących pierzeję placu po lewej stronie zdjęcia – dziś w tym miejscu stoi biurowiec Metropolitan.

Budowę soboru rozpoczęto pod koniec XIX wieku a zakończono na kilka lat przed I wojną światową. Taki wschodni „prezent” od zaborcy w tak reprezentacyjnym miejscu Warszawy nie mógł podobać się jej mieszkańcom, dlatego też niedługo po odzyskaniu niepodległości postanowiono budynek rozebrać. Już w 1926 roku Plac Piłsudskiego (wtedy Plac Saski) odzyskał swoją przestrzeń. Budowa soboru często porównywana jest z innym prezentem od naszego wschodniego sąsiada – Pałacem Kultury i Nauki. Sobór został nam sprezentowany na podobnych zasadach i w podobnych celu co PKiN, jednak soboru szybko się pozbyliśmy. Zwolennicy wyburzenia PKiN wykorzystują to jako swój argument. Ja mogę dodać tylko tyle, że PKiN stał w Warszawie już od ok. 40 lat, gdy pojawiła się możliwość decydowania o jego dalszym losie. Sobór rozebrano zaledwie po kilkunastu latach od zakończenia jego budowy.

Na poniższych zdjęciach doszukać się można ujęć z pierwszych i ostatnich lat istnienia soboru – łącznie ze zdjęciami przedstawiającymi rozbiórkę.

http://fotopolska.eu

Kilka stron z opisem budynku:

wikipedia

wikia

sztuka.net

Ciekawostki:

Poniżej krótki filmik z poświęcenia soboru w 1912 roku.

A tutaj sobór w roku 1920 (od 2:17 widok z ul. Wierzbowej, a potem od 5:20 – widok z Ogrodu Saskiego)

Sobór był bardzo bogato wykończony, więc podczas rozbiórki wiele zdemontowanych elementów znajdowało zastosowanie w innych budynkach. Np. Muzeum Geologiczne na ul. Rakowieckiej 4 zawiera m. in. fiński bazalt odzyskany z soboru.

line
footer